Een kaart van tektonische platen en hun grenzen

De 2006 U.S. Geological Survey kaart van tektonische platen tonen 21 van de belangrijkste platen, evenals hun bewegingen en grenzen. Convergente (botsende) grenzen worden weergegeven als een zwarte lijn met tanden, divergerende (spreidende) grenzen als effen rode lijnen en transformeren (glijden langs) grenzen als effen zwarte lijnen.

Diffuse grenzen, die brede vervormingszones zijn, worden roze gemarkeerd. Ze zijn over het algemeen gebieden van orogenie of berg bouwen.

De tanden langs de convergente grenzen markeren de bovenkant, die de andere kant overheerst. De convergente grenzen komen overeen subductiezones waar een oceanische plaat is betrokken. Waar twee continentale platen op elkaar botsen, is geen van beide dicht genoeg om onder de andere onder te gaan. In plaats daarvan wordt de korst dikker en vormt het grote bergketens en plateaus.

Een voorbeeld van deze activiteit is de aanhoudende botsing van de continentale Indiase plaat en de continentale Euraziatische plaat. De landmassa's begonnen ongeveer 50 miljoen jaar geleden met elkaar in botsing te komen, waardoor de korst in grote mate verdikte. Het resultaat van dit proces, de

instagram viewer
Tibetaans Plateau, is misschien wel de grootste en hoogste landvorm die ooit op aarde heeft bestaan.

In Oost-Afrika en IJsland bestaan ​​continentale uiteenlopende platen, maar de meeste uiteenlopende grenzen liggen tussen oceanische platen. Terwijl de platen uit elkaar vallen, stijgt magma op het land of op de oceaanbodem om de lege ruimte in te vullen. Het koelt af en klikt vast op de spreidplaten, waardoor nieuwe aarde ontstaat. Dit proces vormt zich kloofvalleien op het land en mid-oceanische ruggen langs de zeebodem. Een van de meest dramatische effecten van uiteenlopende grenzen op het land is te zien in de Danakil Depressie, in de regio Afar Triangle van Oost-Afrika.

Merk op dat de uiteenlopende grenzen periodiek worden verbroken door zwarte transformatiegrenzen, die een zigzag- of trapformatie vormen. Dit komt door de ongelijke snelheden waarmee de platen uiteenlopen. Wanneer een deel van de mid-oceanische rug sneller of langzamer beweegt naast een ander, ontstaat er een transformatiefout tussen hen. Deze transformatiezones worden soms genoemd conservatieve grenzen, omdat ze noch land creëren, zoals divergerende grenzen, noch het land vernietigen, zoals convergente grenzen.

Op de kaart van de U.S.Geological Survey staan ​​ook de belangrijkste hotspots van de aarde. De meeste vulkanische activiteit op aarde vindt plaats aan uiteenlopende of convergente grenzen, met uitzondering van hotspots. Wetenschappelijke consensus stelt dat hotspots ontstaan ​​als de korst over een langdurig, abnormaal heet gebied van de mantel beweegt. De exacte mechanismen achter hun bestaan ​​zijn niet volledig bekend, maar geologen erkennen dat er de afgelopen 10 miljoen jaar meer dan 100 hotspots actief zijn geweest.

Hotspots bevinden zich in de buurt van plaatgrenzen, zoals in IJsland, maar zijn vaak duizenden kilometers verwijderd. De Hawaii hotspot is bijvoorbeeld bijna 2.000 mijl verwijderd van de dichtstbijzijnde grens.

Geologen noemen de zeer kleine "microplaten", hoewel die term losse definities heeft. Het Juan de Fuca-bord is bijvoorbeeld erg klein (gerangschikt 22e in omvang) en kan worden beschouwd als een microplaat. Zijn rol bij de ontdekking van de verspreiding van de zeebodem leidt er echter toe dat het op bijna elke tektonische kaart wordt opgenomen.

Ondanks hun kleine formaat kunnen deze microplaten nog steeds een grote tektonische stoot bevatten. De 7,0 omvang2010 Aardbeving in Haïtivond bijvoorbeeld plaats langs de rand van de Gonâve-microplaat en eiste honderdduizenden levens.

Tegenwoordig zijn er meer dan 50 erkende platen, microplaten en blokken.